BADANIE
Badanie DIVA-5 – kompletny przewodnik po diagnozie ADHD u dorosłych
Zdarza się, że trudności z koncentracją, organizacją czy regulacją emocji są obecne od lat, ale dopiero po czasie zaczynają układać się w spójny obraz. Codzienny chaos, odkładanie spraw na później, impulsywne reakcje czy wewnętrzne napięcie przez długi czas łatwo uznać za efekt stresu albo po prostu własny sposób funkcjonowania. Badanie DIVA-5 pozwala przyjrzeć się temu spokojnie, uporządkować objawy i ocenić, czy mogą mieć związek z ADHD u dorosłych. Lepsze zrozumienie źródła swoich trudności często staje się pierwszym krokiem do świadomej i trwałej zmiany.
Co to jest DIVA-5?
DIVA-5, czyli Diagnostic Interview for ADHD in Adults, jest ustrukturyzowanym wywiadem diagnostycznym stosowanym w diagnostyce ADHD u osób dorosłych. Narzędzie zostało opracowane przez holenderską fundację DIVA z siedzibą w Hadze i opiera się na kryteriach DSM-5. Polska wersja DIVA funkcjonuje w praktyce klinicznej od 2016 roku, a aktualna DIVA-5 odnosi się do najnowszych kryteriów diagnostycznych.
Wywiad DIVA - 5 obejmuje 18 kryteriów ADHD
9 dotyczących zaburzeń uwagi oraz 9 związanych z nadpobudliwością i impulsywnością. Psycholog analizuje objawy zarówno w dorosłości, jak i w dzieciństwie, ponieważ ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym i jego symptomy mają wcześniejsze źródło. DIVA-5 nie jest zwykłym testem online ani kwestionariuszem do samodzielnego wypełnienia. Badanie prowadzi wykwalifikowany specjalista, który zadaje pytania, dopytuje o konkretne sytuacje i ocenia, jak objawy wpływają na codzienne funkcjonowanie.
DLA KOGO
Dla kogo jest badanie DIVA-5?
Badanie DIVA-5 jest przeznaczone dla osób dorosłych, które podejrzewają u siebie ADHD lub chcą pogłębić diagnozę ADHD rozpoczętą u psychiatry, psychologa albo psychoterapeuty. Warto rozważyć wywiad DIVA-5, jeśli przez całe życie masz trudność z koncentracją, zaczynasz wiele spraw i nie kończysz ich, często gubisz rzeczy, zapominasz o terminach albo czujesz, że organizacja codzienności wymaga od Ciebie ogromnego wysiłku. Wskazaniem może być również impulsywność, wybuchy złości, trudność z czekaniem, wewnętrzny niepokój lub poczucie, że Twoje reakcje są szybsze niż refleksja.
Na badanie zgłaszają się także osoby, którym psychiatra zasugerował wykonanie wywiadu DIVA-5 przed postawieniem diagnozy ADHD, oraz pacjenci z rozpoznaniem z dzieciństwa, którzy chcą sprawdzić, jak objawy ADHD wyglądają obecnie. Test DIVA-5 dotyczy osób dorosłych. W diagnostyce dzieci i młodzieży stosuje się inne narzędzia oraz szerszy wywiad z rodzicami i szkołą.
PROCES
Jak wygląda wywiad DIVA-5?
Badanie DIVA-5 ma formę spokojnej rozmowy ze specjalistą. Nie musisz odpowiadać idealnie ani znać medycznych pojęć. Najważniejsze są przykłady z Twojego życia.
Krok 1: wywiad wstępny
Psycholog pyta o obecne trudności, historię funkcjonowania, edukację, pracę, relacje i codzienne obowiązki. Ten etap pomaga zobaczyć szerszy kontekst.
Krok 2: objawy ADHD w dorosłości
Diagnosta omawia z Tobą kryteria dotyczące koncentracji, organizacji, impulsywności i nadpobudliwości. Może zapytać, czy odkładasz zadania, tracisz wątek w rozmowie, masz problem z terminowością albo reagujesz zbyt szybko.
Krok 3: objawy w dzieciństwie
Te same obszary analizowane są w odniesieniu do okresu przed 12. rokiem życia. Psycholog może pytać o szkołę, relacje z rówieśnikami, zachowanie w domu, zapominanie, nadruchliwość lub trudność w wykonywaniu poleceń.
Krok 4: wpływ objawów na życie
Samo występowanie symptomów nie wystarcza. Ważne jest, czy powodują odczuwalne trudności w pracy, nauce, relacjach, domu, czasie wolnym lub samoocenie.
Krok 5: omówienie wyników
Po zakończeniu badania specjalista wyjaśnia wnioski i wskazuje dalsze kroki. W zależności od sytuacji może przygotować opinię psychologiczną do konsultacji psychiatrycznej.
BADANIE
Jak przygotować się do badania DIVA-5?
Nie musisz uczyć się do badania. DIVA-5 nie jest egzaminem i nie istnieją dobre ani złe odpowiedzi. Rzetelna diagnoza służy Tobie, dlatego najważniejsza jest szczerość i konkret.
Przed spotkaniem warto przypomnieć sobie dzieciństwo: szkołę, relacje, zachowanie w domu, trudności z nauką, koncentracją lub organizacją. Pomocne mogą być stare świadectwa, opinie z poradni, dokumentacja medyczna albo rozmowa z rodzicem, starszym rodzeństwem czy inną bliską osobą.
Jeżeli chcesz, podczas badania może uczestniczyć partner, partnerka lub ktoś z rodziny. Dodatkowa perspektywa bywa cenna, szczególnie wtedy, gdy trudno odtworzyć wspomnienia z dzieciństwa.
Ile trwa i ile kosztuje badanie DIVA-5?
Pełny wywiad DIVA-5 trwa zwykle od 60 do 120 minut. W niektórych przypadkach może zostać podzielony na dwa spotkania, szczególnie jeśli historia jest rozbudowana lub w rozmowie uczestniczy bliska osoba. Badanie DIVA-5 można przeprowadzić stacjonarnie lub online. Forma zdalna również pozwala na rzetelny wywiad diagnostyczny, ponieważ podstawą badania jest rozmowa kliniczna prowadzona według określonej struktury.
Czy DIVA-5 wystarczy do diagnozy ADHD?
DIVA-5 jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi wspierających diagnozę ADHD u dorosłych, ale nie zastępuje całego procesu diagnostycznego. Psycholog może na jego podstawie przygotować opinię psychologiczną, która porządkuje objawy, historię funkcjonowania i wnioski z badania. Formalną diagnozę ADHD oraz decyzję o ewentualnym leczeniu farmakologicznym podejmuje lekarz psychiatra. Opinia z wywiadu DIVA-5 jest dla psychiatry ważnym dokumentem, ponieważ pokazuje, jak objawy ADHD wpływają na życie pacjenta.
W niektórych przypadkach diagnostyka ADHD może zostać uzupełniona o test MOXO, kwestionariusze samooceny lub dodatkową konsultację kliniczną. DIVA-5 daje solidną podstawę do dalszej rozmowy ze specjalistą.
Co dzieje się po badaniu DIVA-5?
Po badaniu otrzymujesz omówienie wyników oraz (zgodnie z ustaleniami) pisemną opinię psychologiczną. Dokument opisuje Twoje funkcjonowanie, zgłaszane trudności, wyniki wywiadu diagnostycznego i rekomendacje. Z opinią możesz udać się do psychiatry, który oceni całość obrazu klinicznego i podejmie decyzję o rozpoznaniu i leczeniu. Kolejnym krokiem może być także psychoedukacja, psychoterapia, terapia CBT albo praca nad organizacją codzienności.
FAQ
Często zadawane pytania
Tak, badanie nie wymaga skierowania od lekarza. Możesz umówić się bezpośrednio na wywiad diagnostyczny.
Nie, spokojnie, badanie ma formę rozmowy ze specjalistą. Nie obejmuje badań laboratoryjnych ani obrazowych.
Każde narzędzie diagnostyczne wymaga interpretacji klinicznej. Doświadczony psycholog analizuje objawy, kontekst i możliwe inne przyczyny trudności, takie jak zaburzenia lękowe, depresja lub przewlekły stres.
Tak, wiele osób otrzymuje diagnozę ADHD dopiero w dorosłości. Ważne jest jednak ustalenie, czy objawy były obecne już wcześniej, nawet jeśli nikt ich wtedy nie nazwał.
Tak, testy online mogą jedynie zasugerować, że warto poszukać pomocy. DIVA-5 jest wywiadem diagnostycznym prowadzonym przez specjalistę i odnosi objawy do kryteriów klinicznych.
Może, ale nie musi. Obecność rodzica lub bliskiej osoby może pomóc, szczególnie przy odtwarzaniu obrazu dzieciństwa, ale nie jest obowiązkowa.
KONTAKT
Umów badanie DIVA-5
Być może od dawna próbujesz zrozumieć, skąd biorą się trudności z koncentracją, organizacją albo impulsywnością. Czasem już sama rozmowa ze specjalistą porządkuje wiele pytań i pomaga zobaczyć swój obraz wyraźniej. Jeśli po przeczytaniu informacji na tej stronie podświadomie czujesz, że badanie DIVA-5 może być Twoim pierwszym krokiem ku lepszemu, możesz umówić dogodny dla Ciebie termin konsultacji wstępnej bezpośrednio przez profil na ZnanyLekarz lub skontaktować się przez formularz poniżej.
Odpowiem na Twoje pytania i ustalimy, jaka forma badania będzie dla Ciebie najwygodniejsza.
- +48 501 982 836
- 9:00 - 22:00 (Poniedziałek - Niedziela)